Cách lựa chọn bộ nguồn tốt cho máy tính

1. Tính toán đường điện 12V của nguồn

Như bạn đã biết, 3 đường điện chính của một bộ nguồn là +12V, +5V và +3.3V. Công suất tổng được tính toán dựa trên cường độ mỗi dòng. Tuy nhiên thực tế đáng buồn là rất nhiều nhà sản xuất bộ nguồn máy tính thường sử dụng thủ thuật tăng số watt lên bằng cách “đẩy” những đường điện không quan trọng (+5V và +3.3V). Chính vì thế, bạn hãy bỏ qua con số watt và tập trung vào cường độ của đường điện 12V để xác định chất lượng một bộ nguồn. Chỉ số Ampere của đường +12V có thể tìm thấy trong tài liệu đi kèm hoặc ngay trên tem sản phẩm (ví dụ +12V: 25A). Chú ý rằng những nguồn ATX12V 2.0 mới có tới 2 đường 12V cho phép chia tải năng lượng giữa CPU và BMC (+12v1) độc lập khỏi những linh kiện khác (+12v2). Điều đó cho phép dòng điện ổn định hơn. Một số nguồn thậm chí còn có tới 3 đường 12V khác nhau ví dụ như RealPower 550W của CoolerMaster. Mặc dù điều này không có ý nghĩa đối với những hệ thống thông thường nhưng khi sử dụng với những máy tính siêu mạnh cho game hay các ứng dụng chuyên nghiệp thì sẽ có khác biệt lớn.

 

2. Đảm bảo tính chính xác

Nếu bạn vừa mua một bộ nguồn chỉ 10-20USD với tem dán 28A cho đường +12V thì chắc chắn điều đó không chính xác. Tại thị trường Việt Nam hiện nay có nhiều bộ nguồn kém chất lượng xuất xứ không rõ ràng, bạn thậm chí có thể mua được một bộ nguồn công suất cực cao lên tới 600W-700W với giá chỉ 2/3 so với bộ nguồn 350W hàng hiệu, tuy nhiên đó không phải là công suất thực. Đó là chưa kể nguồn điện kém chất lượng thường không ổn định sau một thời gian dài sử dụng và có thể làm hỏng một số linh kiện đắt tiền của máy tính. Theo kinh nghiệm cá nhân, thường thì BMC sẽ là nạn nhân đầu tiên.

3. Xem xét vấn đề công suất

Bạn có thể lấy được những thông số về năng lượng của hầu hết các loại thiết bị từ tài liệu đi kèm sản phẩm hoặc website của nhà sản xuất để tính toán định mức gần đúng. Hai bảng tham khảo đối với đường điện +12V ở trên sẽ phần nào giúp bạn giải quyết vấn đề. Chúng ta có một ví dụ hệ thống máy tính như sau:

Bạn có thể thấy rằng có nhiều thiết bị sử dụng 2 hay 3 đường điện cùng một lúc. Ví dụ như card đồ họa đời mới lấy năng lượng từ cả khe cắm mở rộng AGP/PCI-Express lẫn đầu cắm 12V ngoài. Với một cấu hình máy tính tương đối mạnh như trên, bạn sẽ cần tới nguồn điện khoảng 350W. Tuy nhiên với mục đích an toàn, chúng ta nên tính toán dư ra một chút.

Thực tế, khi xây dựng một hệ thống máy tính, người dùng sẽ có 2 trường hợp:

a. Làm việc cơ bản: Chỉ cần tính toán đúng công suất tiêu thụ của các linh kiện, hiếm khi cần vượt trội hơn nhiều. Chính vì thế các yếu tố chọn bộ nguồn chủ yếu tập trung vào yêu cầu về độ an toàn, chỉ số tiếng ồn. Thông thường, bạn có thể tính dư ra khoảng 10%-20% so với con số dự kiến là vừa. Trong trường hợp trên bạn có thể chọn nguồn 400W là đủ. Tất nhiên chúng ta đề cập tới công suất thực chứ không phải chỉ là những con số ghi trên tem. Nếu dự kiến bổ sung thêm các đồ chơi trang trí, quạt hay ổ đĩa, bạn sẽ cần tới nguồn 450W với đường 12V khoảng 24A.

b. Những người thích “nghịch”:

Trong trường hợp này, ép xung, đèn đóm, tản nhiệt nước lắp trong… sẽ ngốn thêm của bạn rất nhiều năng lượng. Những thành phần máy tính chạy ở tốc độ cao hơn dĩ nhiên sẽ “ngốn” thêm nhiều điện hơn so với mặc định. Thông thường bạn sẽ cần thêm tới 45% công suất và như vậy tổng công suất cần thiết trong ví dụ trên sẽ lên tới 145% x 350W = 507W. Đường điện 12V sẽ phải đạt tối thiểu 18.84A x 145% = 27.3A.

Một khi đã tìm được một bộ nguồn phù hợp cả về công suất lẫn đường +12V, chúng ta phải đảm bảo kiến trúc đường điện +12V đáp ứng được các thiết bị cần thiết, ví dụ riêng con chip Pentium 4 3,4 Extreme Edition đã cần tới 11A trên đường 12V. Nếu bạn dùng một bộ nguồn có 2 đường 12V – 14A thì khoảng an toàn cần thiết để nghịch ngợm ép xung sẽ hạn hẹp hơn.

Bạn cũng có thể sử dụng một vài công cụ tính toán công suất trực tuyến để tìm ra con số cần thiết, ví dụ như:
http://www.nguonmaytinh.vn/home/caculator.php?type=amateur

Thực tế thử nghiệm một hệ thống có cấu hình khá mạnh như sau:

+ AMD Opteron DualCore 165 @ 2,9GHz.

+ DFI LanpartyUT nForce4 SLI-D.

+ nVIDIA GeForce 6800Ultra

+ 4×512 Corsair XMS PC3200C2.

+ 3x Maxtor Diamond Plus 9 120GB 7200rpm

+ DVD + DVD-RAM

+ Creative X-Fi Platinum

+ Card PCI Wifi

+ Đồ chơi: CoolerMaster Cooldrive6, Aerogate III, Aquamini/Hyper 6, Musketeer II, đèn Cold Cathode, 2 quạt LED 120mm và 4 quạt LED 80mm.

+ Thiết bị USB: Logitech G5 Mouse, G15 Keyboard, Momo Racing Wheels, Dinovo Media Desktop, đầu đọc thẻ.

Kết quả chỉ dừng ở mức 180W khi rỗi và gần 300W khi chơi những game tương đối nặng như Halflife 2, Ages of Empire III hay Quake 4.
Lưu ý, một số nhà sản xuất đưa chỉ số không rõ ràng, chúng ta hãy tìm hiểu vấn đề này qua hai ví dụ nhỏ sau.
- Bộ nguồn thứ nhất có chỉ số:

Output:

+3.3V rail = 30A

+5V rail = 40A

+12V rail = 34A

Continuous power = 510W max

Peak power = 650W max

Ta có thể tính ra công suất các đường điện như sau:

+3.3V: 100W

+5V: 200W

+12V: 408W

- Bộ nguồn thứ hai có chỉ số:

Output

+3.3V rail = 30A

+5V rail = 40A

+12V rail = 30A

Total power = 660W max

Measurements taken at 40F

Tính toán tương tự như trên, chúng ta có:

+3.3V: 100W

+ 5V: 200W

+12V: 360W

Mới nhìn thoáng qua, thật khó có thể nhận ra điểm khác biệt giữa chúng. Nhưng hãy chú ý thật kĩ: trên tem bộ nguồn thứ hai có ghi nhiệt độ thử nghiệm của nhà sản xuất chỉ ở mức 40 độ F tức là chỉ khoảng âm 4 độ C. Nhiệt độ hoạt động thông thường của bộ nguồn máy tính vào khoảng 38 độ C tương đương 100 độ F, ở mức này trên lý thuyết bộ nguồn thứ hai chỉ có thể cấp được dòng điện ổn định liên tục chưa tới 300W. Đặc biệt khi nhiệt độ lên tới 70 độ C, bộ nguồn này thậm chí mất hẳn khả năng cung cấp điện năng cho hệ thống. Thực tế chẳng mấy khi nhà sản xuất cho bạn biết họ tiến hành thử nghiệm công suất nguồn ở nhiệt độ nào. Bộ nguồn thuộc loại cao cấp luôn phải đảm bảo khả năng cung cấp đủ số watt trong điều kiện nhiệt độ 40-50 độ C.

Vì thế, bạn nên xem xét cẩn thận khi gặp một bộ nguồn công suất cao với giá quá rẻ. Chất lượng luôn tỉ lệ thuận với giá thành, đó là lý do tại sao bạn nên chọn sản phẩm của những nhà sản xuất uy tín. Luôn chú ý đọc các thông số thật cẩn thận và đừng bỏ qua bất cứ chi tiết nào. Ví dụ, Antec có tới 3 chủng loại nguồn 480W khác nhau. Phiên bản TruePower có đường 12V lên tới 28A trong khi TrueBlue chỉ có 22A mà thôi. Bạn nên tìm hiểu ý kiến từ bạn bè hay các nguồn thông tin trực tuyến về những thông số của bộ nguồn mà mình định mua cũng như đọc các bài giới thiệu sản phẩm trước khi đưa ra quyết định.
MỘT SỐ ĐẶC TÍNH CỦA CÁC LOẠI NGUỒN HÀNG HIỆU
Những nhà sản xuất tên tuổi thường tung ra thị trường rất nhiều sản phẩm đa dạng, phong phú về mẫu mã và tính năng. Hiện nay bạn có thể tìm thấy các loại nguồn với những tính năng phụ khá hấp dẫn như sau:

- Đồng hồ đo tải: lọai bộ nguồn này sẽ thông báo cho người dùng biết tổng công suất hệ thống đang sử dụng là bao nhiêu. Các mức chỉ số được theo dõi liên tục trong chế độ thời gian thực, nhờ thế bạn có thể tiến hành nâng cấp khi nhận thấy bộ nguồn liên tục bị quá tải.

- Dây điện riêng cho quạt: Một số nguồn điện có riêng dây Molex 4 chân với kí hiệu “Fan Only” để người dùng gắn các loại quạt làm mát vào đó. Thông thường những nguồn này cũng sẽ kèm theo chiết áp để chỉnh điện thế của dây Fan Only để thay đổi tốc độ quay của quạt.

- Dây điện được bọc dạng tròn: Mỗi dây nguồn đều gồm nhiều sợi nhỏ nên sẽ khá vướng víu khi đưa vào bên trong case máy tính, vấn đề được giải quyết bằng cách bó gọn chúng trong ống lưới hay vỏ sợi kim loại chống nhiễu. Độc đáo hơn, một số dây nguồn còn có lớp bảo vệ UV, phát sáng khi bị tia cực tím chiếu vào.

- Lưới thoát nhiệt hình tổ ong: Với những bộ nguồn thoát nhiệt bằng quạt gió thông dụng, dạng lưới tổ ong sẽ cho phép luồng không khí đi qua dễ dàng, tăng mức giảm nhiệt, tăng công suất và tuổi thọ của thiết bị. Bạn cũng sẽ gặp các sản phẩm với lưới dạng tròn hoặc dạng dải, tuy nhiên hiệu năng kém hơn.
- Fanless Design – SuperQuiet: Những nguồn với chứng nhận dạng này thường tập trung xử lý vấn đề tiếng ồn nhờ lớp vỏ nhôm. Bên trong là các khối tản nhiệt đồng cực lớn kèm theo hệ thống ống dẫn nhiệt heatpipe đồ sộ. Nhờ khả năng truyền tải nhiệt hiệu quả của các heatpipe (Xem thêm “Tản nhiệt kim loại – Lý thuyết và thực tế”, ID: A0603_124) kèm theo những lá đồng nên các bộ nguồn loại này không cần tới quạt làm mát và tuyệt đối không phát sinh âm thanh nào trong khi hoạt động. Một số thử nghiệm của diễn đàn XtremeVN (www.xtremevn.com) trong điều kiện môi trường Việt Nam cho thấy nhiệt độ nguồn vẫn khá ổn định ở mức dưới 50 độ C khi hoạt động “hết mình”.

- Modular Concept: Như đã đề cập ở trên, những bộ nguồn được thiết kế kiểu này cho phép tháo rời các dây cắm và chỉ sử dụng những sợi nào cần thiết để tiết kiệm diện tích vốn khá chật hẹp bên trong case.
- Tích hợp UPS: Một số bộ nguồn có tích hợp thành phần lưu điện UPS sẵn để hỗ trợ người dùng trong các tình huống mất điện bất chợt. Ưu điểm của các sản phẩm dạng này là bạn sẽ không cần phải mua thêm bộ lưu điện bên ngoài tuy nhiên khi ắc quy bị chai hoặc trục trặc sẽ rất khó thay thế.

- Khe điện phía sau: Việc đưa cổng molex ra phía sau của nguồn sẽ đem lại nhiều lợi ích hơn bạn tưởng. Những loại đèn trang trí, các ổ đĩa cứng gắn ngoài qua giao tiếp e-SATA thường thấy trên các BMC đời mới sẽ thực sự được hưởng lợi từ kiểu thiết kế này.

- Bộ nguồn đôi: Một số bộ nguồn hoặc case máy tính cao cấp thường tặng kèm người dùng một cáp chuyển cho phép cắm 2 bộ nguồn cùng nuôi máy tính để tăng công suất. Thiết kế này đòi hỏi bạn phải tự bố trí thêm khoảng trống cho bộ nguồn thứ hai.
A0606 UD 126e Cách lựa chọn bộ nguồn tốt cho máy tính
Bộ nguồn có chất lượng tốt

A0606 UD 126f Cách lựa chọn bộ nguồn tốt cho máy tính
Bộ nguồn có chất lượng kém

a0606 ud 124b2 Cách lựa chọn bộ nguồn tốt cho máy tính

KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG DÒNG ĐIỆN
Có nhiều cách thức để kiểm tra dòng điện mà bộ nguồn cung cấp cho máy tính của bạn. Bộ nguồn tốt phải cung cấp được dòng điện “sạch” cho các linh kiện. Có nhiều người cho rằng các đường điện càng cao sẽ càng tốt nhưng thực tế điều này không đúng. Vấn đề ổn định dòng điện phải được đặt lên hàng đầu. Thao tác căn chỉnh các đường điện lên thật cao để khi hệ thống tải nặng chúng tụt xuống mức vừa đúng là chuyện lợi bất cập hại. Để theo dõi đường điện của bộ nguồn mới mua, bạn có thể sử dụng một số phần mềm chuyên dụng như Speedfan (www.almico.com) với chức năng lập biểu đồ theo thời gian.

Tất nhiên, giá trị cụ thể của các dòng điện do chương trình đưa ra chỉ mang tính tham khảo. Để có con số chính xác, bạn nên sử dụng các thiết bị đo chuyên dụng.
A0606 UD 128%281%29 Cách lựa chọn bộ nguồn tốt cho máy tính
Có thể sau khi đọc bài viết này, bạn sẽ tò mò kiểm tra lại bộ nguồn mà mình đang sử dụng và giật mình khi thấy những nhược điểm của nó hoặc hài lòng vì mình đã có lựa chọn sáng suốt. Nhìn chung, trong lần ráp máy tính tiếp theo, hãy dành cho bộ nguồn một sự quan tâm xứng đáng. Nếu bạn dự kiến chi hơn 1000 USD cho máy tính của mình, nên dành 10% cho bộ nguồn. Chọn lựa đúng bộ nguồn sẽ đem lại sự ổn định và tuổi thọ lâu dài cho toàn hệ thống.
Chuẩn ATX 1.3 và 2.x
Hiện có 2 chuẩn ATX phổ biến là chuẩn 1.3 và chuẩn 2.x.
ATXV1.3 chỉ có 1 đường (rail) 12V và có thể có hoặc không có đầu cấp nguồn SATA, thường thì các bộ nguồn chuẩn ATX V1.3 có hiệu suất thấp – chỉ đạt khoảng 60 % – và có đường điện chính là đường 5V (thích hợp cho những BMC cấp nguồn 5V cho CPU như BIOSTAR M7NCG và một số BMC AMD khác).
Các bộ nguồn ATX 2.x có đường điện chính là đường 12V, đều có trang bị đầu cấp nguồn SATA, PCie (VGA) bên cạnh những đầu cấp nguồn HDD, FDD thông thường. Hiệu suất của bộ nguồn ATX 2.x thường đạt trên70%. Xu hướng chuẩn ATX 2.x đang dần thay thế chuẩn ATX 1.3.

 

Từ khóa:

computer, nguon tot, power

 

Liên kết


.
Google+

Google

Ads